24 Marzec 2010
Właśnie sobie uświadomiłem, że nie napisałem dotychczas o jednym z kluczowych haseł, które propaguje konsorcjum W3C, a w szczególności Tim Berners-Lee, w ramach upowszechniania koncepcji Semantic Web. Jest nim skrót GGG, którego rozwinięcie brzmi Giant Global Graph.
Pod koniec listopada 2007 Sir Tim użył tego zwrotu na swoim blogu. W zamyśle autora słowo Graph jest logicznym następcą swoich dwóch poprzedników czyli Net (sieć komputerów, bardziej kojarzona jako sieci lokalne lub o węższym zasięgu), Web (to co dziś nazywamy Internet, sieć treści i prostych usług). Wyjaśnia w swoim poście skąd pomysł na takie określenie. Warto przeczytać. Oczywiście pomysł na GGG jest trochę w myśl marketingowej zasady: produkt musi mieć dobrą nazwę. 
No cóż, sensowne idee też trzeba jakoś skutecznie sprzedawać. Można próbować pod marką Semantic Web lub Linked Data lub GGG.
Z pewnością użycie słowa graf wynika z graficznej reprezentacji osiowej koncepcji Semantic Web czyli tzw. trójek: dwa węzły grafu reprezentujące podmiot i dopełnienie oraz łącząca je linia/strzałka czyli krawędź grafu czyli orzeczenie.
Tak samo jak można reprezentować pojedyncze zdania/trójki przy użyciu grafu, można również reprezentować powiązania pomiędzy zbiorami trójek czyli triplestore’ami. Zatem połączone triplestore’y tworzą graf.
Rozrastający się graf powiązań pomiędzy danymi zgromadzonymi w różnych triplestore’ach to Gigantyczny Globalny Graf, czyli Giant Global Graph czyli GGG. Swoją drogą, ciekawe czy przyjmie się subdomena ggg (np. ggg.sejm.gov.pl) jako metoda adresowania np. SPARQLowych końcówek
A wracając do Sir Tim’a i mojego poprzedniego posta, niedawno tutaj, na TED.com, podsumował swój kolejny rok ewangelizowania temacie Semantic Web.
Tagi: ggg, giant global graph, linked data, Semantic Web
Zaszufladkowany do Semantic Web | Brak komentarzy »
5 Marzec 2010
Rząd Jej Królewskiej Mości uruchomił ogólnodostępny serwis data.gov.uk , w którym publikuje dane z sektora publicznego w różnych konsumowalnych formatach. Co ważne, jest tam też końcówka, dzięki której można składać zapytania w SPARQL. Może w Polsce też się doczekamy takiego rozwiązania. Coś się w tym temacie dzieje. Więcej o temacie napisałem tutaj. Warto też rzucić okiem na projekt amerykański data.gov.
Tagi: raw data, Semantic Web
Zaszufladkowany do Semantic Web | Brak komentarzy »
2 Marzec 2010
Od kilku tygodni pracuję wspólnie z kolegami z zespołu nad projektem semantycznej reprezentacji wiedzy o danych dotyczących obszarów Natura 2000. Kluczowe założenia są już gotowe. Ruszyliśmy z pracami nad prototypem. Więcej o projekcie można przeczytać tutaj.
W ramach projektu zaprojektujemy i wykonamy ontologię, wypełnimy ją wybranymi danymi ze Standardowych Formularzy Danych obszarów Natura 2000, połączymy z innymi bazami wiedzy i wykonamy wnioskującą aplikację agentową.
Zaszufladkowany do Semantic Web | Brak komentarzy »
12 Luty 2010
Niedawno miałem okazję odwiedzić teren największego obecnie eksperymentu naukowego na świecie czyli CERN. Miejsce osławione ostatnio z powodu uruchomienia Wielkiego Zderzacza Hadronów (LHC – Large Hadron Collider).
Tymczasem w obszarze Semantic Web działa Wielki Zderzacz Wiedzy zwany LarKC (czyt. lark co po angielsku znaczy ’skowronek’ lub ‘żart’, ‘zabawa’) od słów Large Knowledge Collider.
W porównaniu ze swoim ‘atomowym’ kuzynem, który dotychczas kosztował ok. 9 miliardów Euro, LarKC to projekt uruchomiony z budżetem ok 10 mln Euro. Ważna jest lista partnerów, którzy wspierają ten projekt. Wśród nich liczne ośrodki naukowe głównie z Europy, Siemens i Światowa Organizacja Zdrowia (WHO). Więcej info o ludziach i organizacjach stojących za projektem tutaj.
W skrócie cele przedsięwzięcia można określić następująco: zaprojektowanie i uruchomienie framework’a wnioskującego wykorzystującego nie tylko reguły logiczne i używającego nie tylko precyzyjnych i kompletnych danych, ale również danych niekompletnych korzystając z metod wywodzących się z kognitywistyki, ekonomii itp (postulat “pluggability”). Ponadto, od strony infrastruktury, rozwiązanie ma być rozproszone na maszyny działające w klastrach (postulat “distributed”) w sposób podobny jakiego użyto w projekcie seti@home. Bardzo istotnym celem jest uzyskanie w ten sposób wydajnego i skalowalnego rozwiązania wnioskującego na potrzeby Semantic Web.
Jednym z ciekawych projektów powiązanych z LarKC jest Linked Life Data. Jest to potężna baza wiedzy zawierająca obecnie około 4 miliardy trójek z dziedziny nauk biologicznych i medycznych. Posiada ona interfejs pełnotekstowy oraz SPARQLowy do przeszukiwania zasobów.
Tagi: larck, large knowledge collider, linked life data, triple, triplestore
Zaszufladkowany do Semantic Web | Brak komentarzy »
10 Luty 2010
Pisałem w poprzednim poście, że link do jednego z kursów (video) Barry’ego Smith’a poświęcony ontologiom, zasadom ich tworzenia, ustaleniu czym są ich historii itp. nie działa. No więc już działa i dostępny jest tutaj. Nie widziałem jeszcze wszystkich wykładów, ale dwa pierwsze są ciekawe. Solidna wiedza podana przez rygorystycznego znawcę tematu – sporo porządkuje. Niestety technicznie są problemy żeby usłyszeć co mówią i o co pytają uczestnicy wykładów – albo nie dostaną mikrofonu, albo nie wiedzą jak go używać.
Tagi: barry smith, ontologie
Zaszufladkowany do Bez kategorii | Brak komentarzy »
15 Styczeń 2010
Trochę uprościłem i uogólniłem sprawę takim tytułem. Bardziej chodzi mi o wykorzystanie szeroko pojętych technologii semantycznych w inżynierii biomedycznej i biocybernetyce. Niektórzy specjaliści, moim zdaniem w znacznej mierze słusznie, wyraźnie oddzielają metody tworzenia i wykorzystywania ontologii dla celów naukowych od tych tworzonych dla tzw. celów administracyjnych np. biznesowych oraz od tych stanowiących realizację koncepcji Semantic Web. Rozwiązania naukowe i administracyjne charakteryzują się znacznie większą dyscypliną tworzenia i regułami rozwoju od potencjalnie swobodnych i samoregulujących się baz wiedzy opartych na koncepcji Semantic Web.
Wygląda na to, że badacze z zakresu medycyny, podobnie jak badacze z dziedzin związanych z szeroko pojętym bezpieczeństwem narodowym, dość szybko zainteresowali się technologiami semantycznymi. Trudno się dziwić. Mają do czynienia z poważnymi problemami opisanymi potężną liczbą danych rozproszonych globalnie i wzajemnie niekompatybilnych. Dość łatwo wyobrazić sobie jakie zalety może mieć połączenie rozsianych po całym świecie medycznych baz danych. Pokaże krótko gdzie można poczytać o tych pracach.
Do najbardziej uznanych przedsięwzięć zalicza się np. OBO Foundry czyli Open Biomedical Ontologies. To solidna, otwarta baza ontologii z zakresu medycyny. Można brać i używać. Wśród projektów powiązanych z OBO występuje jedno z największych przedsięwzięć w tej dziedzinie czyli Gene Ontology (GO), którego celem jest standaryzowanie reprezentacji genów i atrybutów produktów genowych u różnych gatunków roślin i zwierząt.
W wiele projektów związanych z projektowaniem, budową i utrzymywaniem ontologii na potrzeby medycyny zaangażowany jest Barry Smith z University of New York w Buffalo. Warto zajrzeć na jego stronę tutaj. Niezbyt piękna, ale treściwa. Dostępne są tam również wykłady na video. Warto poświęcić parę godzin na obejrzenie. Dobra angielszczyzna, do tego slajdy do pobrania. Kawał solidnej wiedzy. Video z jednego z kursów nie działa – napisałem w tej sprawie – jeśli coś będę wiedział, dam znać.
W Polsce też trochę się już w tej dziedzinie dzieje. Ostatnio natknąłem się na pracę ONTOLOGIA MAMMOGRAFII – STRUKTURA MODELU, DEFINICJE I INSTANCJE POJĘĆ napisaną przez Teresę Podsiadły-Marczykowską z IBIB PAN oraz Annę Guzik z Zakładu Radiologii Szpitala Grochowskiego przy ul. Grenadierów w Warszawie.
Istotną cechą prac z zakresu semantyzacji wiedzy medycznej jest połączenie jej z systemami elektronicznego zapisu zdrowia pacjenta (ang. EHR – electronic health record). Ale to już oddzielny temat.
Tagi: biomedycyna, EHR, electronic health record, ontologie, Semantic Web
Zaszufladkowany do Semantic Web | Brak komentarzy »
30 Grudzień 2009
Uff.. Trochę spokojniejszy czas nastał więc czas odkurzyć blog. Nic ostatnio nie pisałem, ale to nie znaczy, że nic się nie działo. Póki co, trafiłem na bardzo interesującą prezentację z maja 2009 podsumowującą stan Semantic Web. Choć to ponad 150 slajdów warto poświęcić parę chwil. Autor naprawdę się przyłożył i ogarnął zasadnicze kwestie. Polecam.
Tagi: ontologie, owl, rdf, Semantic Web
Zaszufladkowany do Semantic Web | Brak komentarzy »
4 Listopad 2009
True Knowledge to bardzo ciekawy projekt korzystający z technologii sieci semantycznej. Jest to grupa produktów, którą autorzy promują określeniem “nowa klasa internetowych technologii wyszukiwania”.
U podstaw projektu leży własna ontologia służąca do reprezentacji wiedzy. Wygląda na to, że przynajmniej jednym ze źródeł danych jest wikipedia. Korzystając z formularza wyszukiwania możemy zadawać pytania w języku naturalnym. (Naturalnie w angielskim. 
) Nasze pytanie zostanie przetworzone dzięki analizie języka na ustrukturyzowane zapytanie do bazy wiedzy. Tutaj można pobawić się formularzem do zadawania pytań i zobaczyć XML, w którym zwracane są wyniki.
Zauważyłem, że dość często zadawanie pytań generuje błędy aplikacji. Pewnie pytania są zbyt trudne. Ale to dopiero początki.
Proponuję np. zadanie pytania typu: “Where does Donald Tusk live?” albo “How old was Barrack Obama when Donald Tusk was born?” W tych przypadkach dostałem poprawne odpowiedzi. Przyzwoicie działają pytania o daty, odległości itp. Można skorzystać z True Knowledge jak z konwertera miar zadając np. pytanie: “How many square meters are in hectare?”
Ciekawostką jest fakt, że można uzyskać dostęp do API serwisu. Warto spędzić trochę czasu przyglądając się temu projektowi. Może nie przebije się na czołówkę semantycznych wyszukiwarek, ale z pewnością daje już namiastkę wiedzy, której możemy spodziewać się po wyszukiwarkach przyszłości.
Tagi: sieć semantyczna, true knowledge, wyszukiwarka semantyczna
Zaszufladkowany do Semantic Web | 2 komentarzy »
2 Listopad 2009
Wikipedia to największa społecznościowa encyklopedia dostępna w Internecie. Tak na marginesie: czy ktoś jeszcze pamięta taki produkt jak Microsoft Encarta Ecyclopedia? Jako, że to produkt Microsoft wpisałem “encarta encyklopedia” w okno microsoftowej wyszukiwarki bing. I co??? Na pierwszym miejscu jest link do wpisu o “Encyklopedia Encarta” w Wikipedii . Link do strony właściwej był na drugim lub trzecim miejscu. Ciągnąc jeszcze przez chwilę lekki dryf od tematu dodam, że ze strony Microsoftu poświęconej ich encyklopedii dowiedziałem się właśnie, że z dniem 31 Października 2009 kończą projekty Encarta w tym encyklopedię! Poddali się.
Ok, czym jest dbpedia.org? Co by nie mówić o rzetelności wielu wpisów w Wikipedii, trudno nie docenić ilości solidnej wiedzy tam zgromadzonej. Szkoda, żeby była zrozumiała wyłącznie dla ludzi. Dobrze byłoby, gdyby można było zadawać Wikipedii bardziej złożone zapytania niż tekstowy wpis w okno wyszukiwarki. Tak pomyślało kilku naukowców i biznesmenów z Niemiec i Stanów po czym postanowili “zsemantyzować” wikipedię poprzez wyodrębnienie danych z treści wpisów i ustrukturyzowanie ich oraz zapisanie w trójkach (więcej o trójkach tutaj).
I tak właśnie powstał projekt dbpedia.org. Obecnie to baza wiedzy składająca się z blisko 300 mln trójek opisujących 2,6 mln obiektów (ludzi, miejsc, firm itp.). Są to wpisy z anglojęzycznej wersji Wikipedii, która obecnie przechowuje łącznie ok. 3 mln wpisów. Jednak dzięki powiązaniu pomiędzy wpisami w różnych językach, dbpedia.org daje dostęp do ok. 260 tys. polskich wpisów. Korzystając z języka SPARQL można teraz odpytać ustrukturyzowaną Wikipedię o mnóstwo rzeczy np. o wszystkie miasta określonej wielkości w Ameryce Południowej związane z daną osobą.
Baza wiedzy, a właściwie bazy wiedzy, udostępnione są online oraz w postaci plików do ściągnięcia. Do przechowywania trójkowej bazy wiedzy online wykorzystano komercyjne oprogramowanie o nazwie OpenLink Virtuoso.
Zachęcam do zapoznania się z projektem, a w szczególności pobawienia się webowym interfejsem do składania zapytań w języku SPARQL (tutaj).
Tagi: dbpedia, wikipedia
Zaszufladkowany do Semantic Web | Brak komentarzy »
21 Październik 2009
Trochę mnie ostatnio poniosło kiedy pisałem o przetwarzaniu języka naturalnego. Chyba za dużo chciałem napisać. W związku z tym postanowiłem wyłowić jedno słowo z poprzedniego posta i pokazać dzięki niemu gdzie łączy się Natural Language Processing z Semantic Web rozumianą jako Linked Data. To słowo to “koncept”.
Lingwiści i kognitywiści mówią, że mamy jakiś koncept, desygnat lub stereotyp drzewa, stołu, lampy itp. Gdybyś ktoś nas poprosił o opisanie “drzewa” przywołalibyśmy w umyśle obraz, koncept i opisalibyśmy go. Byłby to nasz własny stereotyp drzewa. Pień, konary, gałęzie, liście.. Ktoś inny opisałby drzewo trochę inaczej, np. byłoby iglaste. Jednak w skali społeczeństwa polskiego, a w wielu przypadkach w skali społeczności ponadnarodowych nasze koncepty wielu obiektów są bardzo zbliżone. Możemy w takich przypadkach powiedzieć, że nasz koncept/stereotyp jest uniwersalny. Gdyby nie fakt, że tak wiele konceptów jest uniwersalnych i względnie niezależnych od narodowości, języka, miejsca zamieszkania trudno byłoby w ogóle mówić o tłumaczeniu pomiędzy językami. Ty mówisz “tree” ja mówię “drzewo” a odwołujemy się do tego samego konceptu i dzięki temu rozumiemy się czyli współdzielimy znaczenie.
Wyzwaniem stojącym przed Semantic Web jest z jednej strony realizacja postulatu AAA czyli “Anyone can say Anything about Any topic” (czyli “Każdy może powiedzieć coś na każdy temat” – jeszcze o tym napiszę), a z drugiej strony utrzymanie względnego porządku i związków pomiędzy tymi wypowiedziami. Skoro 1000 osób wypowiada się np. na temat niejakiego Barracka Obamy dobrze byłoby wyłapać fakt, że mówią właśnie o tym Barracku Obamie. W tym przypadku to jeszcze mały problem, ale kiedy mowa o Kasi Kowalskiej to problem może być już poważniejszy. Sam znam dwie.
Pomysł na rozwiązanie tego problemu jest w założeniu prosty, sprawdzony i mało innowacyjny. Celem wskazania w Semantic Web na konkretny obiekt np. tę konkretną piosenkarkę Kasię Kowalską tworzymy dla niej URI (Uniform Resource Indicator) np. w postaci URL (URL to podzbiór URI) http://polscypiosenkarze.pl/piosenkarze.rdf#kasia_kowalska. Co uzyskaliśmy? Wspólny jednoznaczny desygnat, koncept dzięki któremu ludzie i maszyny będą mogły współdzielić znaczenie czyli rozumieć się.
Potem trzeba już tylko sprawić, żeby wszyscy piszący o tej Kasi Kowalskiej czyli tworzący np. RDFowe trójki używali naszego URI. Drobiazg No dobra, pewnie nie taki znowu drobiazg. Ale cóż, nawet jeśli powstanie kilka “unikalnych-inaczej” URI Kasi Kowalskiej będzie można je wyłapać i jakoś ze sobą powiązać. Przecież w języku naturalnym też całkiem przyzwoicie radzimy sobie z synonimami…
Zaszufladkowany do Semantic Web | Brak komentarzy »
